Mongolians in Canada

From: http://www.mongoltoronto.com/

• Оттава дахь Монгол улсын элчин сайдын яам: Энд дар
• Канадын цагаачлалын алба: Энд дар
• ” Skilled Worker” шугамаар Канад улсад ирэх self assessment test. 67 оос дээш оноо авсан тохиолдолд та тэнцэнэ.: Энд дар
• Хэрэв та Канад орон болон Торонто хотын талаар лавлах асуулт байвал доорхи эмайл үрүү хандаарай. Таны асуултанд холбооны гишүүн Л Ганболд хариулах болно. ganbold_lk@yahoo.ca
• Хэрэв tа Торонто хотод удахгуй ирэх гэж байгаа бол доорхи эмайл үрүү захиа бичиж хусэлт гаргаарай таньд Онтари Дахь Монголчуудын холбоо тус хүргэнэ. d_nyamdash@yahoo.com

• Саяхан ирсэн хүмүүс Landing Fee -нийхээ тодорхой хувийг буцааж авч болно. Хэрэв та Ландэд Статусаа энэ оны 5 сарын 3 аас хойш авсан бол Ландэд Фээ-д төлсөн мөнгөнийхөө тал хувийг буцааж авах юм шиг байна. [дэлгэрэнгүй...]
• Permanent Resident Application – ийн процесс хялбарчилсан үе шаттай болов. Эхлээд зөвхөн товч анкетаа явуул. [дэлгэрэнгүй...]

Хуулийн туслалцаа авах:

Цагаачлалын мэргэжлийн өмгөөлөгчдийн нэрсийн жагсаалт Ligal Aid дээр байдаг, Ligal Aid нь таны өмгөөллийн хөлсийг төлдөг, Торонто дахь Ligal Aid-н хаягууд:

Legal Aid Ontario

375 University Avenue, Toronto, ON M5G 2J5

(41…

Legal Aid Ontario

119 Spadina Ave, Toronto, ON M5V 1A1

(41…

Legal Aid Ontario

330 Bay Street, Toronto, ON M5H 2S8

(41…

Нийгмийн халамж,

Онтарио мужид нийгмийн халамж нь /Welfare/ Ontario Works хөтөлбөрийн хүрээнд хэрэгждэг, Энэ хөтөлбөр нь ажил хайж байгаа болон түр зүүр хөдөлмөр эрхлэх боломжгүй хүмүүс зориулагдсан хөтөлбөр юм, Энэ хөтөлбөрт хамрагдах хүмүүс нь :

*олон нийтийн ажилд сайн дураар оролцох

*ажил идэвхтэй хайх

*мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх

*төрөл бүрийн курст суралцах зэрэг нөхцөлтэйгээр гэрээ байгуулж /participation agreement/ уг хөтөлбөрт хамрагддаг, Хэрвээ гэрээний нөхцөлөө зөрчвөл таньд олгох халамжийн хэмжээг багасгах, бүр цаашилбал зогсооно,

Тус хөтөлбөр нь:

*Санхүүгийн тусламж

*Хөдөлмөр эрхлэхэд туслах гэсэн үндсэн 2 хэсэгтэй,

Санхүүгийн тусламж:

Орлогын ямар нэг эх үүсвэргүй хүмүүст орон сууц түрээслэх, хоол, хувцас авах мөнгө өгнө, Таньд олгох тэтгэлэгийн хэмжээ нь гэр бүлийн гишүүдийн тооноос хамаарч хязгаартай байдаг, Хэрэв та аль нэг байгууллагад чөлөөт цагаараа сайн дураараа ажилладаг бол сар бүр унаа мөнгө өгнө,

Хөдөлмөр эрхлэхэд туслах:

Хүмүүс ажил эрж хайх болон ажилд ороход нь бэлтгэлтэй байлгах зорилготой,

Мөн та доорхи тэтгэлэгүүдийг авах эрхтэй:

*Оршин суугаа байрнаасаа өөр байранд нүүж орсон бол нүүсэн зардал

*Хүүхэд төрвөл

*Хичээлийн шинэ жилийг тохиолдуулан хүүхдэд олгох тэтгэлэг

*Өвлийн хувцас авах /хүүхдэд/

*Нүдний шил хийлгэх

*Шүд авхуулах, хиймэл шүд хийлгэх

*Сахарын диабеттай бол

*Хагалгааны болон ороох боох материалын үнэ

*Оршуулгын зардал

Та оршин суугаа газрынхаа ойролцоох Social Services-н газар очиж бүртгүүлэх хэрэгтэй, Ярилцлагад очихдоо урьдчилан цаг товлоно, Таныг хариуцаж авах ажилтан ярилцлага хийж /англи хэл мэддэгүй бол орчуулагч авч очоорой/ таньтай гэрээ хийнэ, Ярилцлагад очихдоо банкны чек, байрны гэрээ, холбогдох биеийн байцаалтаа /цагаачиллын/ аваарай, Сар бүрийн сүүлээр таны дансанд тэтгэлэгийн тань мөнгийг шилжүүлнэ, Social Services-н газраас сар бүр таны орлого, хаягийн өөрчлөлт, ажил зэргийн өөрчлөлтийн талаархи мэдээг танаас авах бөгөөд хэрэв та үүнийг нь тогтоосон хугацаанаас нь хоцроовол таны тэтгэлийг зогсооно,

Онтари мужийн зарим Social Services-н хаяг:

Нэр	Хаяг	Утас
North York East Social Services	20 Lesmill Road North York	416… 416392-2811
North York West Social Services	1860 Wilson Ave North York	416… 416…
North York Central Social Services	1117 Finch Ave North York	416… 416…
East Toronto Social Services	1631 Queen Street E Toronto	416… 416…
Downtown Toronto Social Services	111 Wellesley Street E Toronto	416… 416…

Англи хэлний сургалт:

Та англи хэлний мэдлэгээ шалгуулж түвшингээ тогтоолгосны дараа аль тохиромжтой сургуулийг /байршил, хичээллэх хуваарь зэргийг нь харгалзан/ та сонгон суралцана, Social Services-н таныг хариуцсан ажилтанд улирал бүр англи хэлний курсанд бүртгүүлсэн бүртгэлийн хуудсаа илгээж байх ёстой, Сургалтын төлбөр нь улиралын 20-25$.

Сургуульд суралцах,

1,Дунд сургууль: Оршин суугаа харьяалалын сургуульдаа очиж бүртгүүлнэ, Таны хүүхдийн нас, англи хэлний мэдлэгээс хамаарч хэддүгээр ангид суралцахыг нь тодорхойлно,

2,Ахлах сургууль: Англи хэд, тооны шалгалт авч хэддүгээр ангид сурацахыг нь тодорхойлно,

Вэб сайт: www.tdsb.on.ca /Toronto District School Board/

Таны боловсролын баримт бичгийг үнэлэх,

Та өөрийн боловсролын баримт бичгийг /доктор, магистр, бакалаврын диплом, 10 жилийн гэрчилгээ/ суралцах болон ажиллах зорилгоор үнэлүүлж /Credentials/ болно,

Хаяг: *Canadian Information Centre for International Credentials (CICIC)

95 St.Ave W. #1106, 416-962-9725, www.cicic.ca

Номын сан,

Та Торонто хотын нийтийн номын сангийн гишүүн бол тус хотын аль ч номын сангаар гишүүнийхээ картаар үнэгүй үйлчлүүлж болно, Харин хэвлэх /канондох/, авсан ном, сэтгүүл, кино зэргээ хугацаа хэтрүүлсний төлбөртэй, Номын сангаас авсан ном, сэтгүүл, кино зэргээ Торонто хотын аль нэг номбн санд буцаан өгч болно, Вэб сайт: www.torontopubliclibrary.ca

Жолооны шалгалт өгөх:

Онтарио мужид жолооны шалгалт нь 3 шаттай:

*Дүрмийн шалгалт-G1

*Хот доторхи жолооны шалгалт-G2

* Хурдны зам дээр машин жолоодох эрхийн шалгалт-G

G1, G2, G эрхийн үнэмлэх нь манайхаар бол В ангилал гэсэн үг юм, Та хэрвээ Монголд авсан хүчинтэй жолооны үнэмлэхтэй бол түүнийгээ Оттава дахь Монгол Улсын ЭСЯ /Embassy Of Mongolia 151 Slater Street, Ottawa, ON K1P 5H3 (613) 569-3830/ руу явуулж баталгаажуулна, Тодорхой мэдээллийг ЭСЯ-ны ажилтнаас заавал аваарай, Хэрвээ таны үнэмлэхийг Онтарио мужид хүчинтэй гэж тооцвол та удаан хүлээхгүйгээр шалгалтуудаа өгч болно, Хэрвээ жолооны үнэмлэхгүй, эсвэл таны жолооны үнэмлэхийг хүлээн зөвшөөрөхгүй бол та эхлээд G1 өгнө, дараа нь жолооны курст сууж гэрчилгээ аваад /курсын төлбөр нь ойролцоогоор 350-360$/ 8 сарын дараа G2-н шалгалт өгнө, G2-н шалгалт өгсний дараа 1 жил болж байж G-н шалгалт өгнө, Дүрмийн шалгалтыг компьютер дээр болон бичгээр өгч болно, Төлбөр нь 125$. Үүнд шалгалтын үнэ 10$, үнэмлэхний үнэ 75$, G2-н /заримдаа урьдчилж авдаг/ шалгалтын үнэ 40$ орно, Хэрэв танаас 80$ авсан бол та G2-н шалгалт өгөхдөө 40$ төлнө гэсэн үг, Шалгалтыг өөрийн сайн мэдэх хэл дээр өгч болно, Жишээ нь франц, орос г,м, Шалгалт авах хугацааг хязгаарлаагүй учир удаан сууж болно, Хэрвээ та тэнцвэл /passed/ таньд түр үнэмлэх олгоно, Эх үнэмлэх нь 10-14 хоногийн дараа шуудангаар ирнэ, Хэрвээ шалгалтаа өгч чадаагүй бол 10$ төлөөд тэр дороо ахин хэдэн ч удаа өгч болно, Таны алдааг тэр дор нь хэлж өгөх учир асуултныхаа зөв гэж сонгосон хариултаа санаж байвал сайн, Учир нь зарим асуултууд шалгалт дахин өгөхөд давтагддаг, G2-н шалгалт өгөхдөө ямар нэг жолооны курсын машин дээр дадлага хийгээд тэр машинаараа шалгалтаа өгвөл зүгээр, Шалгалт өгөх өдөр, цагийг тань таны хүссэнээр жолооны курс захиалж өгнө, Жолооны курсын машинаар 1 цаг дадлага хийхэд ойролцоогоор 25-30$, тухайн машинаар шалгалт өгөхөд 75$ орчим байдаг, G2-н шалгалтандаа тэнцсэн бол үнэмлэхний үнэ гэж нэмж төлөхгүй, таньд түр үнэмлэх өгөх бөгөөд энэ нь G1-н хамт хүчинтэй, Эх үнэмлэхийг таньд шуудангаар илгээнэ,

Зарим тохиолдолд таны үнэмлэхийг хүчинтэйд тооцоод шууд G-н шалгалт эрх өгнө, Хэрвээ та G-н шалгалтаа өгч чадахгүй бол G2-н шалгалтаа өгнө, Хэрвээ G2-н шалгалтаа өгч чадахгүй бол жолооны курсэнд суугаад бүхнийг эхнээс нь эхлэнэ гэсэн үг шүү, Тийм учраас G-н шалгалт өгөх эрхтэй ч гэсэн заримдаа G2-н шалгалтаа эхэлж өгөөд дараа нь G-н шалгалтаа өгөх нь цаг хугацаа, эдийн засгийн хэмнэлттэй байдаг,

Та гэрийнхээ ойролцоо байгаа дараах хаягуудаар очиж жолооны шалгатаа өгч болно,

*Central

900 Bay St, 416-325-8650

*Downsview

37 Carl Hall Rd, 416-398-3577

*Etobicoke

5555 Eglinton Ave W, 416-695-0621

*East

1448 Lawrence Ave E, Unit 15, 416-757-2589

*Morningside

Grand Marshall Dr, 416-724-7520

Онон - тайвширал

...Естой хөөрхөн бас сонин л юм хөөрхөн дүү дээ амжилт хүсий

Health benefits of smiling

Сайхан инээмсэглэл хүнд гэрэл гэгээ ид шидийг бий болгодог.Сайхан инээд нь зөвхөн сэтгэл санааг сэргээгээд зогсохгүй. Аз жаргалыи даавар болох эндофриныг ялгаруулдаг. Инээхэд өрц, хэвлийн булчин өвөрмөцөөр ажиллаж, зүрх судасны ажиллагаа сайжирч, элэгний эд эс чийрэгжин нойр хоолонд сайн, сэтгэл санаа өндөр, дотор уужим болдог. Энэ нь уур цухалдал, гуниг, гутралаас ангижруулдаг байна. Инээд өвчин намдаадаг. Хүнийг инээх үед ялгардаг аз жаргалын даавар болох эндофрин нь бидний махбодын жинхэнэ өвчин намжаах эм юм. Түүнээс гадна хүн инээж байх үедээ өвчнөөсөө хөндийрч, хэдэн минут ч болов өвчнөө мартдаг байна. Инээд нь арьсыг сэргээдэг. Хэрвээ та байнга инээдэг бол үнэтэй гоо сайхны эмчилгээг мартаж болно. Учир нь инээд нүүрний булчинг сэргээж, цусны эргэлтийг сайжруулдаг байна. Үүний ачаар хүний нүүрний арьс туяарч, өнгөлөг болж харагддаг байна.

-Инээд дархлааг сайжруулна. Инээд нь халдварт өвчинтэй тэмцэхэд тустай. Хүн чин сэтгэлээсээ инээсний дараа амьсгалын замаар антител их хэмжээгээр ялгарч гардаг байна. Энэ нь нян, вирусээс хамгаалахад тустай. Инээд нь мөн түүнчлэн хорт хавдар зэрэг янз бүрийн өвчинтэй тэмцэгч лейкоцитийн ялгаралтыг нэмэгдүүлдэг.
-Инээд нь зүрхийг эрүүлжүүлдэг. Инээдний ачаар цусны судсууд тэлж, цусны эргэлт сайжирдаг. 10 минут инээхэд л цусны даралт илт буурч, холестерин үүсэх эрсдэл багасдаг байна. Инээд нь зүрхний дахь удаа дайрлагад өртөх магадлалыг бууруулдаг гэнэ.
-Инээд уушгийг хөгжүүлдэг. Инээд бол багтраа, бронхитоор өвчилсөн хүмүүсийн хамгийн шилдэг дасгал юм. Инээж байх үед уушигны үйл ажиллагаа идэвхиждэг. Ингэснээр цусанд хүчилтөрөгч орох нь ихэсч, чийгийн зогсонги байдлыг цэвэрлэдэг байна. Зарим нэгэн эмч нар инээдний үйлчилгээг цээжний эсийн физиотерапитай харьцуулан үздэг.
-Инээд биеийн галбирыг хадгалдаг. Инээд бол аэробикийн дасгапын нэг төрөл. Учир нь инээж байх үед бид их хэмжээний хүчилтөрөгч ялгаруулдаг. Энэ нь зүрхний үйл ажиллагааг хэвийн болгож, цусны эргэлтийг сайжруулдаг байна. Инээдийг "дотоод" аэробик ч хэмээн нэрлэдэг. Учир нь инээд нь дотоод эрхтнүүдэд массаж болж, илүү үр дүнтэй ажиллахад тус хүргэдэг. Инээд нь мөн гэдэс, нуруу, хөлийн булчинг хөгжүүлдэг. Нэг минутын инээд нь 10 минут хүндийг өргөх буюу 15 минут дугуй унасантай тэнцэнэ.

Америкийн армийн Монгол дайчин

Үнэхээр ухаалаг сайхан залуугаар бахарахгүй байхын арга байсангүй ээ естой л эрч хүч агуу бүхэний эхлэл үндэс соеолж буй энэ бизээ ...

"чи миний гутлыг өмсөөгүй байж, намайг яаж алхахыг мэдэхгүй шүү дээ" гэж хэлдэг. За тэгээд миний хэлдэг хэдэн үг бий. "АМЬДРАЛ АУГАА САЙХАН. ГЭХДЭЭ ЗӨВ АМЬДРАХ НЬ ХАМГААС ХЭЦҮҮ".

Xөөрөлдсөн;Гомбосүрэнгийн Галбадрах

Нэг. Намтрын товчоон
Рэнцэндоржийн Хосбаяр:
-1979 онд Улаанбаатар хотноо төрсөн
-Дарханы 9, 14 Улаанбаатарын 20, 38-р сургуульд суралцаж байсан
-1997 онд АНУ-д анхны солилцооны хөтөлбрөөр ирж, 1997-1998 онд Mountainburg, AR High School-д суралцсан
-2000-2002 онд University of Arkansas Watton business School-д элсэн оржээ
-2002-2007 онд Америкийн армийн тэнгисийн явган цэрэг /US Marine/-т алба хаасан
-2007-2009 онд буцаж Арканзасын ИС-д суралцан төгсгөжээ
-2009 оноос US Marine Corps -д ахлагчаар ажиллаж, одоо офицер болохоор бэлтгэж байна. Одоо Виржина мужид эхнэр 2 хүүхдийн хамтаар амьдарч байгаа.

Хоёр. Зорилгоос зорилго руу

Г.Г-Сүүлийн үед монгол залуус гадаадад ихээр гарч, өмнөө зорилго тавин сайн суралцаж, амжилттай ажиллаж байгаа нь анзаарагдаж байна. Энэ бол их боломж. Тэд үнэхээр хурдан хөгжиж, бас өөрчлөгдөж байна.
Р.Х- Залуу хүний амьдралын утга учир, хөгжил дэвшил, байгаа боломжоо бүрэн дүүрэн ашиглах чадвар, амжилт гаргах үндэс нь өмнөө тавьсан зорилгоос ихээхэн хамаардаг. Би анх АНУ-д суралцаж байхдаа армид явахыг хүссэн. Арми дотроо хамгийн нэр хүндтэй, мөрөөдлийн гэж хэлж болох тэнгисийн явган цэрэгт /ТЯЦ/ орохсон гэж мөрөөдсөн. Их шалгуур давж байж ТЯЦ-д тэнцээд олон олон залуустай өрсөлдөж байж өндөр чадвар эзэмшихийг, дараа нь дайнд оролцохыг, дараа нь офицер болохыг хүссэн. Энэ болгон миний амьдралын зорилго болон хувирч байлаа.
Бас хажуугаар нь сайн сургуульд суралцаж, өндөр боловсрол эзэмшин өөрийгөө хөгжүүлэхийг хүссэн. Хэдийгээр амаргүй байсан ч, зорилгодоо хүрэхийн тулд их ч хөдөлмөрлөж, их ч тэвчиж, их ч өрсөлдсөн. Одоо эргээд харахад энэ бүх мөчүүд зорилгоос зорилго руу тэмүүлсэн мөрөөдлүүд байлаа. Одоо ч зогсолтгүй л мөрөөдөж, зорьж тэмүүлж байна. Энэ л амьдралын их утга учир юм даа. Бас амьдралын хөтөч юм.

Г.Г- Мэдээж хүн болгон адилгүй. Зарим нь уйгагүй зүтгэн байж амжилтад хүрч байхад, зарим нь ямар ч зорилгогүй өдөр хоногийг өнгөрөөж л явна.
Р.Х.-Манай монголчууд аугаа ард түмэн. Гэхдээ өнөө үеийн залууст ажиглагдаж байгаа муу тал нь өөрийгөө зовоохгүйгээр амар хялбар амьдрах мөрөөдөл, залхуурал юм даа. Хүн өөрийгөө зовоохгүй амар хялбар байдлаар, хүссэн сайхан амьдралдаа хүрэх боломж үгүй. "Зовж олсон бүхэн амттай" гэдэг үг байдаг.
Хүн залуу насандаа өөрт байгаа бүх боломжоо дайчилж, өөрийгөө зовоож, тарчлааж байж өөртөө бий болгосон баялаг нь их боломж болон хувирдаг. Алив зүйлийн хүнд хэцүүг нь барьж аван, түүнийгээ тэмцэл зүтгэлээр давж байж амжилтад хүрэхийн оронд залхуурч, "яавал өөрийгөө зовоохгүйгээр их мөнгө олж, сайхан амьдарч болох вэ?" гэж бодож эхлэхэд л чи өөрт байгаа олон боломжоо алдаж эхэлнэ гэсэн үг.

Г.Г-Америк орон надад лав их боломжийг мэдрүүлсэн. Сайн муу олон талтай ч хувь хүнд эрх чөлөөг нь эдлүүлж, боломжийг нь мэдрүүлж, бололцоог нь олгож чаддаг болохоор л олон сая хүн Америк руу тэмүүлдэг байх.
Р.Х-Америк орон надад өөрийгөө хөгжүүлэх их боломжийг өгсөн. Үүний төлөө би энэ оронд талархаж, хариу тус болохыг хичээдэг. Би энэ оронд суралцаж, армид алба хааж, бас ажиллаж байхдаа өөртөө байгаа боломжоо бүрэн ашиглаж, өөрөө хөгжихийг л хүссэн. Ийм боломжийг хүн бүрт тэгш олгож чаддагтаа л Америк, цагаач нарт хамгийн ээлтэй орон.
Би энд монгол хүний мундаг гени, эр зориг, тэсвэр тэвчээр, ур ухааныг нотлохыг хүсдэг. Яагаад бид бусдаас дутуу байх ёстой гэж? Илүү, бүр их илүү байх ёстой.

Гурав: Америкийн арми эр зоригийн шалгуур

Г.Г-Арми бол эр хүний шалгуур. Армиар дамжуулж л тухайн орон эрчүүдээ сургаж, хатуужуулж, хүмүүжүүлж, хөгжүүлдэг. Харин америкийн армид алба хаана гэдэг...
Р.Х-Би 2002 онд Америкийн армид тэнцсэн. Надад олон сонголт байсан ч Америкт хамгийн шилдэг нь гэж тооцогддог тэнгисийн явган цэрэг /ТЯЦ/-т элсэж өөрийгөө сорихыг хүссэн. ТЯЦ хамгийн өндөр шалгууртай. Учир нь тэд агаарт, газарт, усанд ер нь хаана ч тулалдах чадварыг эзэмшдэг. Тийм болохоор хамгийн эрүүл саруул, оюуны өндөр чадвартай, бие бялдрын өндөр хөгжилтэй залуусыг сонгон авна.
Залуус Америкийн армид алба хаахад их амархан гэж ярьж, төсөөлдөг бололтой. 300 сая хүн амтай энэ оронд хүн амынх нь 1 % буюу 3 сая хүн л энэ албыг хаана. Тэгэхээр энэ бол их том шалгарал, их өрсөлдөөн. Өрсөлдөөн дундаас шалгарч байж л алба хаана. Тиймдээ ч их л бахархал болдог юм.

Г.Г-Яг тэнгисийн явган цэрэг /ТЯЦ/ буюу Marine-ийн бусдаас илүү гэж сонгох үндэслэл нь юу юм бол? Бид болохоор киноноос үзсэн төсөөлөлтэй байдаг. Их л өндөр бэлтгэгдсэн. мэргэшсэн чадвартай хүмүүс байдаг бололтой.
Р.Х-ТЯЦ буюу Marine АНУ-д хамгийн өндөр түвшинд мэргэшсэн арми гэж үздэг. Бусад армиудаасаа ялгаатай нь тэд шууд АНУ-ын ерөнхийлэгчийн мэдэлд захирагддаг. АНУ-ын ерөнхийлэгч асан Р.Реиганы "Хүн энэ амьдралдаа, би юу хийж бүтээвээ гэж өөрөөсөө асуудаг бол Marine-хан хэзээ ч ингэж асуудаггүй. Учир нь зөвхөн тэд л өөрсдийгөө бүрэн дайчилж, бүх боломжоо дүүрэн ашиглаж амьдардаг" гэж хэлсэн үг л энэ бахархлын илэрхийлэл. ТЯЦ-ийнхэн энэ үгэнд дуртай, байнга иш татаж байдаг. ТЯЦ-ийнхэн энэ дэлхийн хамгийн хүнд цэгт, хамгийн хүнд даалгаврыг биелүүлдэг юм.

Г.Г-Тийм болохоор ТЯЦ-ийнхэн өөрийн гэсэн ёс зүй, өндөр шаардлагатай байдаг байх.
Р.Х-Энд сонгохдоо өндөр шаардлагатай. Гэмт хэрэгт холбогдож байсан болон цагдаад шалгагдаж байсан, түүнчлэн олон шивээстэй бол авахгүй. Тэд хувцаслалт, соёл, ёс зүй, харилцаа, биеэ авч явах байдал талаасаа хамгийн үлгэр жишээ, өө сэвгүй байхыг шаарддаг. Худлаа хэлэх, хулгай хийх, цаг барихгүй байхыг хамгийн муу зүйл гэж үздэг. ТЯЦ-ийнхэн өдөр бүр сахлаа хусч, үсээ байнга засуулж, хувцсаа байнга цэвэрхэн өмсөж, гаж ямар нэгэн үнэртэй байхыг ч цээрлдэг. Та тэгээд төсөөлөөд үз дээ.

Г.Г-Ийм онцгой армид бэлтгэнэ гэдэг их л хатуу шаардлага, дэг хэрэгтэй байдаг байх.
Р.Х-ТЯЦ-т үнэхээр чанга бэлтгэдэг. Заримдаа надад "ингэж тамлуулж байхаар..." гэж бодох үе байсан. Гэхдээ энэ дэглэлт, тамлалт ямар нэгэн дайны үед амьд үлдэх баталгаа юм гэдгийг хожим Иракийн дайнд оролцохдоо жинхэнэ утгаар нь ойлгосон. Иракт байлдаж явахад энэ бэлтгэлжилт, надад илүү амар юм шиг л санагдаж байсан шүү. Ийм бэлтгэлжилтийн ачаар усанд 3 хонож, ямар хоолгүй 2 хоног тэсч, бүх л хүнд хэцүүг давж чадаж байсан. Энэ бэлтгэлжилтийн ачаар дайнд өөртөө итгэлтэй, гэртээ амьд харих найдвартай болдог. 10 л усаар 20 сэкүндэд амжиж усанд орох чадвар ердийн зүйл. Мэргэн буучид 500 м-т буудах, далайд 1.5 км сэлэх, 5 км-т бүх хурдаараа гүйх, турникэнд хөдөлгөөнгүйгээр 20 суниах, шөнөөр шүхрээр үсрэх байнгын дасгал л дайны үед,бидний амьд гарах баталгаа болдог.
Энэ бүх бэлтгэлжилт биднийг дээрээс өгсөн тушаалыг биелүүлэх, тухайн нөхцөл байдалд өөрийн рефлексээрээ бүхнийг гүйцэтгэхэд сургана.

Г.Г-ТЯЦ байхын гол бахархал?
Р.Х-Америк даяараа ТЯЦ-ийхнийг хамгийн итгэлтэй, найдвартай хүмүүс гэж тооцдог. Тийм болохоор тэднийг сургуульд болон ажилд авахыг илүүтэй сонирхоно. Ажилд орох болон сургуульд элсэх хүсэлт бөглөхөд, ТЯЦ -ийн алба хаасан хүнд 15 пойнт нэмж тооцдог. АНУ-ын топ 10 компаны ихэни ажиллагсад нь, АНУ-ын цагдаа болон тусгай албадын ажиллагсдын ихэнхи нь ТЯЦ-ийнхэн байдаг гээд бод доо. Надтай хамт алба хааж байсан нэг залуу, одоо нэг мужийн амбан захирагчийн сонгуульд өрсөлдөж байна.
Энэ бол тэдэнд маш их итгэдэг, тэдний ур чадварт маш их найддагийн нотолгоо.

Дөрөв. Дайн эр хүний мөн чанарын шалгуур

Г.Г-АНУ-ын арми Иракт байлдааны үйл ажиллагааг идэвхтэй явуулж байх үед чи алба хааж байсан төдийгүй, энэ дайнд АНУ-ын армиас оролцож байсан монгол хүн...
Р.Х-ТЯЦ-т алба хааж байгаад 2003 оны 1 сард Кувеитэд очсон. Харин 3 сарын 19 нд Иракийг чөлөөлөх ажиллагаанд оролцсон. Мэдээж цэргүүд үүрэг гүйцэтгэгчид учраас Америкийн төрийн бодлого болон ерөнхийлэгчийн шийдвэрийг шүүмжилж хэлэлцэн, дүгнэн ярих эрхгүй. Тийм шаардлага ч үгүй.
Манай хэсэг Америкийн армийн цувааг хамгаалж байсан. Мэдээж Иракийн тал энэ цувааг таслахыг хичээнэ. Би отоонд орно, цуваа явж байхад дайсны галыг өөр дээрээ авч, хариу өгнө. 20-30 заримдаа хэдэн зуун машин техник, бусад зүйлийг хамгаална. Их л хариуцлагатай үүрэг.

Г.Г- Дайны тухай чиний бодол?
Р.Х- Дайн бол их л бохир зүйл. Цагаан ч биш, тас хар ч биш, саарал өнгөтэй. Дуу чимээ, цус, үхэл. Энд бүх зүйл яг л зэрэгцэж явдаг. Үхэл-амьдрал, эр зориг-айдас, хүн чанар-хулчгар зан гээд. Дайны үед бүх зүйл яг л дээд цэгтээ очно. Тухайн хүний мөн чанар, зан араншин ямар ч хаалтгүй яг л бодитоор илэрнэ.
Дайны үед нөхөрлөсөн нөхөрлөл л жинхэнэ нөхөрлөл байдаг. Дайнд оролцсоноор хүн их өөрчлөгддөг. Оюун санааны стресс ердийн үеийнхээс 5 дахин их. Яг энэ утгаараа дайн бол эр хүний мөн чанарын оргил шалгуур.

Г.Г- Хэрхэн тулалдав?
Р.Х-Би мэргэн бууч байсан болохоор Хаммер дээр буудагчаар явна. Заримдаа батальоны захирагчийн бие хамгаалагч жолоочийн үүрэг гүйцэтгэнэ. Байлдааны 5 Хаммер хариуцна. Бас шуудан хариуцна. Тухайн нөхцөлд хийх ёстой ажил , гүйцэтгэх ёстой үүргээ л гүйцэтгэнэ. Бидний өөрсдийгөө хамгаалах боломж нь хурд, бас овсгоо л байсан.
Хүмүүс надаас " дайнд яваад хэдэн хүн алав?" гэж асуудаг юм. Би энэ асуултад дургүй л дээ. Бид үүрэг гүйцэтгэж, тушаал биелүүлж яваа болохоор дайснаа л устгах үүрэгтэй.

Г.Г- Хүн болгон дайн үзээгүй. Дайны тухай гэртээ диван дээр сууж байгаад дэлгэцээр үздэг. Тухайн үйл явдлыг дэлгэцээр үзэж байхдаа сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлнэ үү гэхээс яг бодитоор мэдэрч чадна гэж үү?
Р.Х-Яг дайнд тулалдаж явахдаа би яг юу бодсон гээч? Ердөө л маш хурдан хүүхэдтэй болохыг л хүссэн. Яг миний дэргэд үхэл амьдрал зэрэгцэж байх мөчид энэ амьдралын утга учир, амьд байхын жаргал, үр хүүхэдтэй байхын хэрэгцээг дэндүү сайн мэдэрсэн. Намайг үхэхэд миний үргэлжлэл үр удам энэ ертөнцөд үлдэнэ гэдэг зүгээр л нэг амьдрахаас огт өөр зүйл юм.
Нөгөө талаар бид тулалдахдаа өөрийнхөө төлөө, найз нөхдийнхөө төлөө л тулалддаг. Нэг их "эх орныхоо төлөө', эсвэл "хайрт ерөнхийлэгчийнхээ төлөө" гэж боддоггүй юм. Миний хажууд надтай мөр зэрэгцээд тулалдаж байгаа найз нөхөртэйгээ цугтаа амьд харих ёстой гэдэг бодол л биднийг удирддаг. Тийм болохоор хичнээн хүнд нөхцөлд ч шархдаж, цустайгаа хутгалдсан анд нөхрөө үүрээд л дайны талбараас хамтдаа амьд гарах гэж тэмцдэг.

Г.Г-Яг дайныг биеэр үзэж, тулалдааны талбарт амь өрсөн тулалдаж явсаны хувьд чи их өөрчлөгджээ.
Р.Х-Одоо бол амьдралыг шал өөрөөр хардаг болсон. Амьдрал гэдэг ямар сайхан зүйл, амьд байх гэдэг ямар их боломж гэдгийг илүү ойлгосон. Түүнээс гадна дайн надад маш их боломжуудыг олгосон.

Нэг удаа манай дарга надад "Хосбаяраа! чи эр зориг чадвараараа Монгол-Америкийн цэргийн харилцаанд их түлхэц өгсөн шүү" гэж хэлсэн. Энэ үг надад их урам зориг төдийгүй их тэмүүлэл өгсөн. Би энд алба хааж байхдаа АНУ-ын ерөнхийлэгч асан Ж.Бушийн хамгаалалтад ажиллаж байлаа. Өнгөрсөн 7 сарын 4 нд АНУ-ын тусгаар тогтнолын өдөр АНУ-ын ерөнхийлэгч Б.Обама биднийг гэр бүлийн хамт Цагаан ордонд хүлээж авч уулзсан.
Ерөнхийлэгч асан Ж.Буш Монголд айлчлахдаа аав ээж 2-ыг минь хүлээж авч уулзан талархал илэрхийлсэн. Энэ жил АНУ-ын БХЯ-ны дэд сайд Монголд айлчлахдаа аав ээж 2 дээр минь зочилж очин хүндэтгэл үзүүлсэн. Ямартай ч энэ бүхэн миний Америкийн армид нэр төртэй үүргээ биелүүлж яваагийн нотолгоо. Хамгийн гол нь би энд алба хааснаар энэ ертөнцийг арай том хэмжээгээр харж чадах боллоо.

Г.Г-Америкийн арми дахь Р.Хосбаярын орон зай?
Р.Х-Би дайнаас өмнө 2002 оноос ТЯЦ-т алба хааж байхдаа том бууны "мастер буудагч", жижиг бууны "онц буудагч" зэрэглэлтэй болсон. Мэдээж олон ур чадвараар хэнээс ч дутаагүй. Миний гол хүслэн Чингисийн монгол залуу, энэ дэлхийд хэнээс ч дутахааргүй, харин ч илүү гэдгийг нотлох хүсэл.
Иракийн Багдад Хаммер дээрээ гараа зориуд ташаан дээр авч ил сууж явахдаа, аль 12 -р зуунд, яг энэ газар нутаг дээр Монголын дайчин цэргүүд морин дээрээ жишүүхэн сууж, гараа ташаан дээрээ авч ихэмсэг нь аргагүй харж явсан шүү дээ гэж сэтгэлдээ төсөөлөн, омогшиж явлаа. Тэр үедээ Marine Монгол гэдэг үгсүүд 2-уулаа М-ээр эхэлсэн юм байна шүү гэж бэлэгшээж байсан.
Одоо бол US Мarine Corps-t ахлагч цолтой, 30-аад цэрэг удирдаж байна. Ахлагч цол дороосоо 5 дахь зэрэглэл. Цаашдаа офицер болохоор бэлтгэж байна. Офицер болохын тулд одооныхоосоо хэд дахин илүү чадвартай баих ёстой. Хичээж зүтгэж л байна.

Тав. Хүнийг удирдана гэдэг маш өндөр чадвар

Г.Г-Хүнийг удирдана гэдэг маш өндөр чадвар шаарддаг. Мэдээж армид бол бүр ч их өндөр шаардлага тавигддаг байх.
Р.Х-Армид хүнийг араас нь биш урдаас нь удирддаг. Энэ нь, удирдаж байгаа хүн удирдлагадаа байгаа хүнээс бүх талаараа илүү байх ёстой гэсэн үг. Мэдлэг боловсрол, ур чадвар, зан харилцаа, биеэ авч явах соёл гэхчилэн бүх талаар үлгэр жишээ байх зарчим. Бэлтгэлжилт тулалдаанд хүртэл ямагт урд нь явна. Тэгж байж тэд над шиг болохыг хүсэх учиртай. Одоо миний удирдлагад байгаа 30 цэргийнхээ бүх л зүйлийг хариуцаж, санаа тавина. Эрүүл мэнд, гэр бүл, амьдралын олон асуудлууд гээд...

Г.Г-Тэгэхээр удирдлага хүнд их хариуцлага ирнэ гэсэн үг. Бас нэг том чадвар нь хариуцлага хүлээх чадвар юм даа.
Р.Х-ТЯЦ-ийнхэн ямагт АНУ-ын төлөө, ТЯЦ-ийнхээ төлөө, хажуу дахь анд нөхдийнхөө төлөө байдаг. Яагаад гэвэл энэ чинь бие биеэсээ хамааралтай нэгэн цул зүйл.
Чингисийн арми "аравтын"зохион байгуулалттай байсан нь тохиолдлын зүйл биш. Тэр 10 цэргийн нэг нь алдаа гаргахад бүгдийг нь шийтгэдэг байсан. АНУ-ын арми энэ зарчим дээр тулгуурладаг учраас амжилтад хүрдэг. Тэгэхээр удирдагч байна гэдэг, тэднийг нэгэн цул болгон зангидаж байна гэсэн үг. Үүнийг л би сайн сурч байгаа. Удирдлага хүн алдаа гаргах эрхгүй. Энэ бол олон хүний амь настай холбоотой учраас тэд хамгаас шилдэг, бас оюунлаг байх ёстой.

Г.Г-Сайн удирдагч хүн илүү оюунлаг, илүү хүнлэг, илүү чадвартай байна гэдэгтэй санал нийлж байна.
Р.Х-Хүмүүс цэрэг хүнийг зүгээр л үүрэг гүйцэтгэгч төдийгөөр төсөөлдөг. Үгүй л дээ. Илүү оюунлаг байхыг шаарддаг. Энэ шаардлагаараа ТЯЦ-ийнхэн их өндөр боловсролтой.
Би Арканзасын ИС-д суралцаж байгаад ТЯЦ-т явсан. 2007 онд цэргээс халагдаж, буцаж сургуульдаа ирээд хэдэн нөхдийн хамт "АНУ-ын цэрэгт алба хаасан оюутны холбоо" байгуулсан л даа. Арканзасын ИС нь АНУ-даа 51 -д ордог 40 000 орчим оюутнуудтай. Бидний энэ холбоо байнгын 120 гишүүд, дэмжигч 700 орчим гишүүдтэй болсон. Би анх энэ холбооныхоо санхүү хариуцсан дэд ерөнхийлэгчээр сонгогдлоо. Энэ хугацаандаа 60 000$-ын тэтгэлэг босгож чадсан.
Харин төгсөх жилээ ерөнхийлэгчээр ажиллаж, ажлаараа 2009 оны "Оюутны шилдэг удирдагч" шагналыг хүртсэн. Энэ ч бас муугүй амжилт байлаа.

Г.Г- Сургуулийн төлбөрөө яаж шийдэж байв?
Р.Х-Би эрдэм мэдлэгийг их хичээж сурдаг. Ахлах сургууль болон ИС-д суралцаж байхдаа B үнэлгээ цөөхөн авсан даа. Ямагт л тэргүүлэхийг хүсч байсан. ИС-ийн эхний 2 жилийн төлбөрөө төлөх гэж, 2 ажил бүтэн цагаар хийж их ч гүрийсэн. Харин сүүлийн 2 жилд армийн тэтгэлэгээр суралцаж төгссөн. Одоо хэсэг хугацааны дараа мастерт сурах бодол бий.
Зургаа: Би монгол эр хүний бахархал байхыг хүсч байна

Г.Г-Яг үнэндээ чамтай ярилцахаар бодож байхдаа өөрөөр төсөөлж байсан. Харин ийм их эрч хүч, бахархлыг төсөөлж байсангүй.
Р.Х-Миний бахархал шүтээн минь аав ээж 2 минь Би тэднийгээ бурхан мэт шүтдэг. Аав минь Рэнцэндорж гэдэг цахилгааны механик инженерийн мэргэжилтэй хүн бий. Монголын армид олон жил пуужингийн инженер хийж байсан. Харин ээж минь Буяндэлгэр гэдэг ня-бо-гийн мэргэжилтэй. Булганд Дарханд, сүүлд нь ХААЯ-нд ажиллаж байсан. Бид их удам сайтай хүмүүс. Одоо харин хүмүүс хүний удам судрыг нилээд сонирхдог болжээ.
Миний бас нэгэн бахархал минь миний гэр бүл. Миний эхнэр Нямаа хуульч мэргэжилтэй. Миний мөрөөдөж байсанчлан 2 хүүхэд төрүүлж, өсгөж байна. Бид сэтгэл хангалуун аз жаргалтай амьдарч байгаа.

Г.Г-Харин би чамайг Америкийн армид нэр төртэй, орон зайтай яваа монгол хүн гэдгээр чинь бахархаж байна. Чи Монголын ирээдүй болсон олон залууст үлгэр жишээ болж чадна.
Р.Х-Би Монгол хүн гэдгээрээ маш их бахархаж ямагт омогшиж явдаг. Хаа ч явсан "би монгол хүн шүү, бусдаас илүү байх ёстой" гэж өөртөө хэлдэг. Яагаад гэвэл бид аугаа өвөг дээдсийн үр сад, Чингис хааны удам.
Би өөрт байгаа бүх авьяас чадлаа бүрэн дайчилж, хаа ч явсан Монгол гэдэг нэрийг гаргахыг хүсдэг. Хэзээ нэгэн цагт Монголынхоо төлөө өөрийн сурсан, өөртөө бий болгосон бүхнээ зориулна гэдэгтээ итгэдэг. Харин одоо бүр ч их зүйл сурч, их ч хөгжих хэрэгтэй байна.

Г.Г-Чамаас их эрч хүч, бардамнал, омогшил мэдрэгдэж байна шүү.
Р.Х-Хүмүүс заримдаа "даруу" байх хэрэгтэй гэдэг. Заримдаа би үүнийг өөрөөр боддог.
Залуус бид хийж чадаж, бүтээж чадаж, сурч чадаж байгаа зүйлдээ бахархаж, омогшиж, өөрийгөө болон бусдыг асааж, шатааж байх хэрэгтэй. Хоосон онгирч сагсуурахаас огт өөрөөр, сурч хийж бүтээж чадаж байгаа хэрээрээ өөрөөрөө бахархаж байх хэрэгтэй.
Монголчууд бидэнд нэг муу зан бий. Ихийг бүтээж сайн яваа нэгнээ хараад бахархаж, "энэ ингэж чадаж байхад, би үүнээс илүүг сурч бүтээх сэн" гэж хичээхийн оронд "энэ юун онгироо юм бэ? ямар нэгэн зүйл нь бүтэлгүйтээд над шиг болоосой" гэж арчаагүй, залхуу сэтгэлдээ уягдаж суудаг. Энэ үнэхээр муухай зан. Бидэнд шударга өрсөлдөөн хэрэгтэй байна. Бид атаа хорслоор биш шударгаар өөр хоорондоо өрсөлдөж, бие биенээ дэмжиж, эвлэлдэн нэгдэж чадвал амжилтад хүрнэ. Монгол хүний гени үнэхээр агуу шүү. Бид бүхнээс илүү байж чадна.

Г.Г-Чамд амьдралын туйлын зорилгоос гадна нэг зарчим байна даа?
Р.Х-Хүмүүс бие биенээ шүүмжилж, их зааж сургадаг. "Чи тэгэхгүй яасан юм бэ?", " Чи тэгэх хэрэгтэй шүү дээ" гэхчилэн. Би тийм хүмүүст "чи миний гутлыг өмсөөгүй байж, намайг яаж алхахыг мэдэхгүй шүү дээ" гэж хэлдэг. За тэгээд миний хэлдэг хэдэн үг бий. "АМъДРАЛ АУГАА САЙХАН. ГЭХДЭЭ ЗӨВ АМъДРАХ Нъ ХАМГААС ХЭЦҮҮ"." ЧИ ӨӨРИЙНХӨӨ АМъДРАЛААР АМъДАР! ХАРИН ХЭНЭЭС Ч УУЧЛАЛ БҮҮ ГУЙ! ШҮҮГЧ Нъ ЦАГ ХУГАЦАА Л БАЙДАГ".
Энэ бол миний амьдралын зарчим. Заавал бусдад таалагдах албагүй. Энэ миний өөрийнхөө амьдралаас олж авсан ухаарал. ТЯЦ-ийнхэн "Нөхрийн сайн нь дайсны аймшиг" гэж ярьцгаадаг. ТЯЦ-ийнхэн "үхэхдээ хүртэл дайсандаа сайхан харагдах ёстой" гэж сургадаг. Чухам тийм болохоор дайснууд нь хүртэл ТЯЦ-ийнхэнтэй тулалдахаас зайлсxийдэг.

Г.Г-Чамтай уулзаж ярилцахад үнэхээр сайхан байлаа. Чамайг монгол залуусын гайхамшигт нэгэн бахархал, үлгэр дуурайлал нь байгаасай гэж хүсч байна. Чи мундаг байна шүү! Илүү мундаг байгаарай.
Р.Х-Танд ч бас их баярлалаа. Монголчууд бид цөөхүүлээ. Гэхдээ бүгдээрээ мундаг байх боломжтой. Залуус минь өмнөө уул шиг том зорилт тавьж, түүнийхээ төлөө цуцалтгүй зүтгэж, өөрийгөө зовоож, тамалж байгаад ч болов зорилгодоо заавал хүрч сур. Тэгвэл чи хүч чадалтай, бахархах зүйлтэй, аугаа Монгол хүн гэдгээ мэдрэх болно. Та нартаа амжилт хүсье.
Саяхан Р.Хосбаяр маань АНУ-ын нэртэй ТВ-ийн алдартай шоунд оролцоод ирсэн гэсэн. Монгол залуусийн ид хав, авьяас чадварыг харуулсан тэрхүү шоуг 2011 оны хавар бид үзэх биз ээ.

Салхи чамд захидал хүргэнэ, уншаарай

Саруул үдэш болзоонд урина, ирээрэй

Сайхан нүд чамайг ширтэнэ, хараарай

Салж хагацахааргүй хайр бэлэглэнэ, үнэнч байгаарай

ААВАА ЗОРИНО- Дуулсан: Жүжигчин Т.Эрдэнэбаяр /Дэндэв

-3a Улаан тугнууд минь тэгээд дуулаад байгаарай...

Намрын сэрүүн салхинд найгаад
Навч нь шаргал моддыг харахаар
Настай буурал аавын минь
Намба нь тодорч харагдах юм даа

Уулын буга нь урамдах цагаар
Унаган нутгаа зориноо би
Усны толио царцахын цагтаа
Ухаант аавдаа очиноо би

Хангайн уулсын оргилыг харахаараа
Хайртай ааваа санагалзах юм би
Харз усны тунгалагыг харахаараа
Хан аавынхаа ухааныг бишрэх юм

Уулын буга нь урамдах цагаар
Унаган нутгаа зориноо би
Усны толио царцахын цагтаа
Ухаант аавдаа очиноо би

Хангайн энгэрт ургасан цэцэг шиг
Ханагар цээжинд чинь наалдах сан
Мөнх тэнгэрт шүргэх зулзган хус шиг
Мөрөн дээр чинь сууж тоглохсон ааваа
Зүүдний минь унагыг хулжихаас өмнө
Зүрхний минь цэцгийг гандахаас өмнө
Халуун хураар үрээ тэтгээч ааваа
Хайрынхаа үгээр хүүгээ шагнаач ааваа

Сэтгэл гэгэлзсэн сэрүүн намраар
Цэрэгээс хүү чинь халагдаад очиноо
Сэтгэл нь цайлган аав минь ээ та
Сэмхэн мэгшээд угтах юмдаа та

Уулын буга нь урамдах цагаар
Унаган нутгаа зориноо би
Усны толио царцахын цагтаа
Ухаант аавдаа очиноо би

Modern Talking Megamix 2010

Don't Take Away My Heart

Dairy products

Монголчууд буянт малынхаа ашиг шимийг хүртэж, цагаан идээгээр хооллож ирсэн уламжлалтай билээ. Цагаан идээ хүний биед тал бүрийн ашигтай.

Тараг
Тараг нь амны хөндийн хүчил шүлтийн тэнцвэртэй байдлыг хангаснаар эмгэг төрөгч үржих нөхцөлийг саатуулдаг.

Ааруул
Ааруулыг сайтар зажилж идэхэд шүдний бөх бат байх нөхцөлийг бүрдүүлж, цусан хангамж сайжруулахад чухал нөлөө үзүүлнэ.

Ээзгий
Ээзгийг мөн зажилж идэхэд цавуулаг наалдамхай чанар нь шүдний өнгөрийг арилган цэвэрлэдэг. Дашрамд сонирхуулахад шүдний өнгөрийн 70 хувийг нян эзэлдэг ба нэг мг өнгөрт өвчин үүсгэгч 250 сая нян агуулагддаг байна.

Бяслаг
Бяслаг мөн шүд цэвэрлэж гялалзуулах гайхамшигтай нөлөөтэй. Ер нь ааруул, ээзгий зажилж идэх нь эрүүний ясны өсөлтөд нөлөөлж Монголчууд өргөн шанаатай, эрүүний өсөлт сайтай, хаш цагаан, том шүдтэй байсны бас нэг гайхамшиг гэж үзэх бүрэн үндэстэй юм. Тиймээс танан цагаан шүдээ эрүүл бүтэн байлгахад хүн бүр багаасаа анхаарах хэрэгтэй. Орчин үеийн хүнсний ихэнх бүтээгдэхүүн шүдэнд халтай болсон тул хүүхэд багачуудын шүд "усанд уусах сахар" мэт хэврэг болж байгаад эцэг эхчүүд анхаарч, амны хөндийн өвчлөлөөс урьдчилан сэргийлж, нүүр ам судлалын мэргэжлийн эмчид хандаж зөвлөгөө авч байх хэрэгтэй.

Сүү
Сүүг өдөрт нэг аяга уухад хоногийн кальцийн хэрэгцээ хангагдаж амны хөндий дэх ашигтай микроплорын лактай бактери үржиж сүүний хүчил үүссэнээс гэдэсний савханцар, гэдэсний балнад, цусан суулгын савханцрын үржлийг зогсоодог.

Үнээний сүү
Үнээний сүү нь сэрүүн чанартай. Буцалгаж уухад толгой эргэх, ядрах, цэртэй ханиах, уушигны архаг гэм, шарлах, чихрийн шижин, зэрэг өвчнийг эмчлэхэд тустай. Хоол шингээлтийг сайжруулж, нойр хүргэнэ. Гуч хоногийг нэг хугацааны эмчилгээ болгон өглөө бүр өлөн элгэн дээрээ үнээний 200 мл халуун сүү уувал цус, улаан бөөмийн хэмжээ нэмэгдэж цус багадах, шим тэжээл дутагдах өвчнийг анагаана. Мөн өглөө бүр 250 мл шинэ сүү, дэвтээж нүдсэн 50 гр газрын самрыг, зөгийн балтай буцалгаж уувал ходоодны үйл ажиллагааг сайжруулна. Өдөр бүр өлөн элгэн дээрээ нэг аяга халуун
сүү уухад гэдэсний гүрвэлзэх хөдөлгөөнийг сайжруулж, өтгөн хаталтыг эмчилж чадна. Ханиад болон архаг өвчинд сайн.

Хонины сүү
Амтлаг бүлээн чанартай тул хий дарах, хөлийн бам өвчнийг засах, эмийн хөлөг болгон хэрэглэдэг. Хий өвчнийг дарна. Зүрхэнд муу учир болгоомжтой хэрэглэх нь зүйтэй.

Ямааны сүү
Амтлаг сэрүүн чанартай. Хөөрүүлж уухад хий, бадгана, хүйтнийг арилгаж биеийг чийрэгжүүлнэ. Сайн ширгээж уувал хийг дарж, сэтгэлийг тайвшруулж, цусны даралт ихсэлтийг бууруулахад тустай. Мөн амьсгаадахад ууна.

Гүүний сүү
Амтлаг, хүчиллэг чанартай. Уушигны өвчин, үе мөч хийн өвчнийг эмчилнэ. Айрганд холестериноор хооллодог нэг төрлийн нян байдгийг илрүүлсэн байна. Мөн "цагаан гүүний" саамыг хүмүүс эмчилгээний журмаар өргөн хэрэглэдэг.

Ингэний сүү
Амтлаг бүлээн чанартай тул голдуу чих дүлийрэх, шээс хаагдах, солио өвчин эмчлэхэд тустай бөгөөд могойд хатгуулсан үед угаах, түрхэхэд хорыг сайн тайлдаг увидастай.

Vitamin Overview

Vitamin A: Нүдний витамин

Тосонд уусдаг энэ витамин нь хүний нүдний хараанд сайн Мөн арьс, үс, салслаг эдийг эрүүл сайхан байлгадаг. Дархлалын
тогтолцоог сайжруулж, ясны хөгжилт, шүд, хамар, ам, хоолой,
уушиг,ходоод, нарийн гэдэс, шээсний замд сайн байдаг.

Vitamin B:Хүний биеийн бодисын солилцоо,
үйл ажиллагааны витамин

Vitamin B нь хэд хэдэн төрөлтэй:
B1, B2, B6, B12, биотин, фолик хүчил, ниацин ба пантотеник хүчил.
B vitamin нь хүний биеийн бодисын солилцоонд маш чухал үүрэгтэй.
Хүчилтөрөгчийг агуулдаг цусны улаан эсийг биеээр дамжуулах үүрэгтэй.
B vitamin мөн хүний биед эрч хүч хуримтлуулах, уурагны процесс
явуулах зэрэгт чухал.

Vitamin C: Исэлдүүлэгчийн эсрэг витамин

Vitamin C Исэлдүүлэгчийн эсрэг
үйлчилгээтэй усанд уусдаг витамин юм. Vitamin C коллагеныг бүтээхэд
чухал үүрэгтэй. Коллаген бол яс, мөгөөрс, яс мөгөөрсийг холбогч,
булчин болон ясыг холбогч, булчин, шүд, цусны судас зэргийг эрүүл
байлгадаг нэг төрлийн уураг юм. С нь буйл, булчин
зэргийг сайхан хэлбэртэй байлгадаг. Мөн янз бүрийн шархны
эдгэрэлтийг хурдасгах үйлчилгээтэй. С нь тосонд уусамтгай витамин А
болон Е, бусад тослог хүчлүүдийг исэлдэхээс хамгаална.

Vitamin D: Ясны витамин

Тосонд уусдаг витамин D нь сульдааг арилгаж, фосфор, кальцийн солилцоог
сайжруулна. Витамин D нь яс
болон цусны хооронд явагдах кальцийн хөдөлгөөний эргэлтийг зохицуулдаг.
Шүд, яс бэхжих, кальцийг биед шингээх явцыг дэмждэг. Хавдрын эсрэг
үйлчилгээ үзүүлдэг.

Vitamin E: Исэлдлийн витамин

Vitamin E нь исэлдлийн эсрэг үйлчилгээтэй. Биеий эд эсийг эсэлдэхээс
хамгаална. Цусны улаан эсийг бүрдүүлж, уушгийг агаарын бохирдлаас
хамгаална.Vitamin E дутагдах нь диабет, хавдар, зүрх, мэдрэлийн өвчинд хүргэнэ.

Digestive System

Амны хөндий

Хоол боловсруулах эрхтний хамгийн энгийн шат бөгөөд хоол хүнсний зүйл бутлагдан жижиглэгдэн зөөлөрч гулгамтгай болж улаан хоолойгоор цааш дамжина.

Улаан хоолой

25-30 см урттай, булчинлаг эрхтэн. Амны хөндийгөөс улаан хоолойд орсон хоол, унд түүний булчинлаг давхаргын гүрвэлзэх хөдөлгөөний тусламжтайгаар цааш дамжиж ходоодонд хүрнэ.

Ходоод

Ходоод нь ойролцоогоор 1.5-2.0 литр орчим багтаамжтай хөндий эрхтэн бөгөөд орж ирсэн хоол хүнсийг задлан боловсруулах нэгэн шат дамжлагын эрхтэн юм


Элэг

Хэвлийн баруун дээд хэсэгт өрцний доор байрлана. Бие махбодод үүссэн болон гаднаас орсон хортой бодисыг хоргүйжүүлэх үүргийг гүйцэтгэхээс гадна, цөсийг ялгаруулдаг

Цөсний хүүдий

Лийр хэлбэртэй, цөсийг хадгалах үүрэгтэй ба хоол идсэний дараа цөсний хүүдий дээд зэргээр агшиж, цөсийг дээд гэдэс рүү ялгаруулна.

Нойр булчирхай

Бидний идсэн хоол хүнсийг боловсруулж, биед шингэхэд чухал үүрэгтэй олон төрлийн фермент бүхий шүүрлийг нарийн гэдэсний дээд хэсэгт ялгаруулдаг.

Гэдэс

Нарийн, бүдүүн гэсэн хоёр хэсгээс тогтдог. Нарийн гэдэс нь 4.5-6 м урттай бөгөөд хоногт 1800 мл шүүрэл ялгарна. Нарийн гэдсэнд хоол боловсрогдохоос гадна, түүний шимэгдэлт явагдаг.

Тусгай салаа

Санаандгүй нэтээр аялaж явтал нэгэн сайхан кино олж үзлээ бүх насныханд тохиромжтой манай залуучуудад ямар нэгэн юмыг бодогдуулахаар, санаж явахаар зүйлсийн тухай өгүүлэх заавал үзэх ёстой кино болжээ.
Юун солонгос кино вэ
-Хацар бор жинхэн Монгол хєвгvvд минь байж байхад
Бүтээлч залуус нартай уран бүтээлийн өндөр амжилт хүсэн ерөөе!

Hey, Soul Sister

Hey, hey, hey, hey, hey, hey

Your lipstick stains on the front lobe of my left side brains
I knew I wouldnt forget you, and so I went and let you blow my mind
Your sweet moonbeam, the smell of you in every single dream, I dream
I knew when we collided, youre the one I have decided whos one of my kind

[Chorus]
Hey soul sister, aint that Mr. Mister on the radio, stereo,
The way you move it aint fair, you know!
Hey soul sister, I dont want to miss a single thing you do, tonight

Hey, hey, hey

Just in time, Im so glad you have a one-track mind like me
You gave my life direction, a game show love connection we cant deny
Im so obsessed, my heart is bound to beat right out of my untrimmed chest
I believe in you, like a virgin, young Madonna,
And Im always gonna wanna blow your mind

[Chorus]

The way you cant cut a rug, watching yous the only drug I need
So gangsta, Im so thug, youre the only one Im dreaming of
You see, I can be myself now finally, in fact theres nothing I cant be
I want the world to see you be, with me

[Chorus]

Hey soul sister, I dont want to miss a single thing you do, tonight
Hey, hey, hey, hey, hey, hey

Tonight

Hey, hey, hey,

Acne Symptoms

Батагших маш олон шалтгаантай Жирэмснээс сэргийлэх болон харшлын эсрэг эм, иодын бэлдмэлийг удаан хугацаагаар хяналтгүй хэрэглэснээс буюу мэргэжлээс (жолооч, химийн бодистой харьцдаг хүмүүс) шалтгаалж батгаших явдал бий. Mөн хоносон хоол, лаазалсан, хагас боловсруулсан болон хугацаа нь дөхсөн эсвэл дууссан хүнсний муудсан бүтээгдэхүүүн хэрэглэх нь элэг, ходоодыг муутгаж улмаар батгаших шалтгаан болдог.

Тэгэхээр бас батгатай хүний дэр ор хөнжилийг хэрэглэж болохгүй.Батга үүсгэгч нян харанхуйд нүүрэн дээр ил гарч өндгөө шахдаг. Мэдээж энэ нь хүн унтаж байхад болж байгаа процесс Тэр өндөг нь 6-10 хоног амьдрах чадвартай байдаг бөгөөд энэ хооронд өөрийн амьдрах орчноо хайж олно гэсэн үг.Гоо сайхны бүтээгдэхүүн хэрэглэснээс батганы нян бүүр цаашаа нэвчин орж урт удаан аятай тухтай амьдрах орчинтой болно. Тиймээс батганы нянгийн эсрэг эмчилгээ хийлгэх хэрэгтэй.

Батгатай хүмүүс юу хориглох вэ?

1.Нүүрээ байнга халуун усаар угаавал арьс суларч эрт хөгшрөх аястай болохоос гадна арьсны нүх ихсэж барзайх шалтгаан болдог. 2.Тослог арьстай хүмүүс нүүрээ сүүн шингэнээр цэвэрлэж, тэжээлийн тос түрхэж, крем тавьж болохгүй.
З.Мэдээжийн хэрэг өөх тос, давс ихтэй халуун ногоотой хоол хэрэглэх хэрэггүй.
4.Архи, тамхи хэрэглэж, бэлгийн харьцааны дэг журамгүй амьдрал нь батгыг эдгээхгүй байх том шалтгаан болдог.
5.Кофе болон хэт сэргээх бэлдмэл чихэр ихтэй, гурилан бүтээгдэхүүн хэрэглэх сайн биш.
6.Баталгаагүй гоо сайханы бараанаас батгаа сэдрээдэг тал бий. Иймээс урьд хэрэглэж байгаагүй шинэ тос, пудр хэрэглэж байх явцдаа арьсныхаа өөрчлөлтийг ажиглаж сурах хэрэгтэй.
7.Агааржилтгүй халуун нөхцөл батгыг ихэсгэнэ. Иймд ажлын өрөө тасалгааныхаа салхивчийг 2-3 цаг тутамд онгойлгож цэвэр агаар оруулаарай.
8.Арьсан дээр ямар нэг юм гардаг бол халуун наранд удаан байж, бүгчим газар олон цагаар ажиллах хэрэггүй.
9.Өдөн дэр, ноолууран хөнжил бүр шаардлаггүй. Хүний арьс амьсгалах тос, хөлс ялгаруулах агшиж сунах, гуужин унаад нөхөн төлжигдөх чадвартай чухал эрхтэн юм.
10.Батгатай хүүхдүүд батгаа нуух гэж маск зүүж, алчууро боож, үсээ урт ургуулж нүүрээ халхалдаг. Ингэснээр батга арилчихгүй. Ороолт, алчуур, масканд наалдсан идээ бээр арьсаар тархаж батгыг улам сэдрээдэг гэдгийг мартаж болохгүй. Ялангуяа зуны улиралд эрүүл агаарт гарч нар, салхиар биеэ чийрэгжүүлэх ёстой байтал өвөл, зунгүй битүү хувцас өмсөх нь буруу юм.

Гэрийн нөхцөлд хийх арчилгаа, маск тавих арга

Хамгийн гол асуудал бол арьсны арчилгаа. Хэрвээ тос түрхэх болбол тослоггүй тос түрхэнэ. Нуруу цээжээрээ батгатай бол цээжээ ил гаргасан хувцас өмсөж, батгаа хатаах хэрэгтэй. Шилмүүсний хөөстэй баннд орох, ургамлын хандаар арчих, савангийн хөөсөө хатаах зэрэг энгийн аргаар батгыг үгдрэхгүй аргалж болдог.
-Таван салааны буюу халгайн хандаар нүүрээ угааж мөн тийм хандаар бэлдсэн мөсөөр нүүрэндээ иллэг хийж болно.
-Олон хоногоор нойргүй ажиллаж ядарвал батга сэдэрдэг. Иймд шөнийн ажилтай хүмүүс өдөр нь сайн унтаж амрахгүй бол нүүрний батга нэмэгдэнэ.
-Батганы нүхийг агшаах зорилгоор өндөгний цагаан ыг лимоны шүүстэй зуурч маск бэлтгэж тавьдаг. Үүнд: Хоёр цайны халбага өндгөны цагаанийг хөөсөртөл зуурах явцдаа тал цайны халбага лимон буюу цангисны шүүсийг аажим аажимаар нэмж зуурна. Бэлтгэсэн маскаа 4-5 минутын зайтай 2-3 давхрага болгон үечилж тавиад, ойролцоогоор 15-20 минутын дараа цайны хандаар норогсон хөвөнгөөр арчаад авна.
-Нүүрээ сулавтар давстай өтгөн хар цайгаар угааж, тараг түрхээд аарцаар маск тавихад хатдаг. Өтгөнөө өдөр бүр гаргаж гэдсээ цэвэрлэж байх ёстой. Үүний тулд чавга, алим, чангаанз, үзэмж идэж жимсний шүүс буцалсан ус ихээр уугаарай.

Skin Treatment

There are many treatments we can follow to eliminate acne from our lives, the first steps of the acne treatments include gels and creams which contain active ingredients such us nicotinamide, benzoyl or salicylic acid. Topical treatments are supposed to be very effective for this skin condition symptoms since they reduce the balckhead type acne; antibiotics must be used only in urgent cases, they are very effective and can be taken on tablet form or used topically. Some of theses topical antibiotic are mixed with other anti-acne substances like retinoids, zinc and benzoyl, meanwhile other treatments include preparations which contain hormone therapy acetate, but must be take by females only.